Dược Liệu

Cây Dâu Tằm: Đặc điểm, Tính vị và các công dụng quý

Cây Dâu tằm và quả dâu tằm có chữa rất nhiều dưỡng chất tuyệt vời, có tác dụng bồi bổ sức khỏe và điều trị chứng mất ngủ. Đồng thời đây cũng là vị thuốc tự nhiên giúp tăng cường hệ tiêu hóa và ngăn ngừa bệnh ung thư, tim mạch, đặc biệt giúp trẻ lâu.

Cây Dâu Tằm

DÂU TẰM

  • Tên khác: Cây tầm tang, cây mạy môn
  • Tên khoa học: Morus alba L. Morus acidosa
  • Họ: Dâu Moraceae

Mô tả cây dâu tằm

Đặc điểm sinh thái của cây dâu tằm

Dâu tằm là loại cây gỗ nhỏ, chiều cao trung bình khoảng 3m. Thân cành mềm, có lông khi còn non khi trưởng thành thân nhữ và có màu xám trắng. Vỏ thân có nốt sần và có mủ trắng như sữa. Lá dâu tằm mọc so le và có hình bầu dục, hình trứng nhộng hoặc hình tim. Phiến lá mỏng, lá có mũi nhọn ở đâu mềm, có chiều dài 5 – 10 cm và rộng 4 – 8 cm. Mép lá có răng cưa, mặt trên có màu lục xám hoặc lục sẫm, mặt dưới có màu lục nhạt. Lá có nhiều gân với gân lớn chạy từ cuống lá và các gân nhỏ nổi hình mạng lưới, có lông tơ mịn rải rác trên gân lá.

Hoa đơn tính, có thể cùng hoặc khác gốc. Cụm hoa đực dài 1,5 – 2 cm, có cuống ngắn, có lông thưa và 4 lá đài tù với 4 nhị đối diện các lá đài. Hoa cái có 4 lá đài, có bầu 1 ô, 1 noãn. Quả bế, mọng nước được bao bọc trong các lá đài đồng trưởng. Quả khi sống có màu trắng xanh và chín có màu đỏ hồng hoặc đen với chiều dài 1 – 2 cm và đường kính 7 – 10 mm. Cuống quả dài 1 – 1,5 mm, có vị ngọt và hơi chua.

Phân bố

Cây mọc nhiều ở các vùng miền trên cả nước như Lâm Đồng, Hà Tây – Hà Nội, Nghệ An, Bắc Ninh…

Bộ phận dùng, thu hái, chế biến và bảo quản

  • Bộ phận dùng: Lá dâu tằm( tang diệp), quả dâu tằm( tang thầm), rễ dâu tằm (tang bạch bì), cây mọc ký sinh trên cây dâu tằm (tang ký sinh), tổ bọ ngựa trên cây dâu (tang phiêu tiêu)
  • Thu hái: Quả dâu tằm hái vào cuối tháng ba, đầu tháng tư. Lá thu hoạch bất kỳ thời điểm nào trong năm.
  • Chế biến: Lá và thân sau khi thu hái về đem rửa sạch và phơi khô dùng làm thuốc, còn quả chín dùng ngâm rượu
  • Bảo quản: Nơi khô thoáng, tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp

Thành phần hóa học

Quả dâu tằm tươi có 88% là nước và 9.4% carb, 1.4% protein, 0.4% chất béo, 1.7% chất xơ. Còn khi khô, chúng chứa 14% chất xơ, 3% chất béo, 70% carb, 12% protein. Không những thế quả dâu tằm chứa nhiều carotene và các vitamin như vitamin K1, E, C, acid folic và acid folic. Đặc biệt, chúng còn chứa nhiều khoáng chất như kali và sắt, quả dâu tằm còn chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa như flavonoid, isoquercetin, polyphenol.

Vị thuốc dâu tằm

Tính vị

  • Tang bạch bì: Có vị ngọt, tính mát
  • Tang diệp: Vị ngọt, đắng, tính mát
  • Tang thầm: Vị ngọt và tính mát

Công dụng của cây dâu tằm

  • Tang bạch bì: Vỏ rễ có tác dụng chữa ho có đờm, ho lâu ngày, sốt. Đồng thời còn dùng làm thuốc lợi tiểu
  • Tang diệp: Có tác dụng chữa cảm mạo, sốt, an thần, huyết áp cao, cho ra mồ hôi và tiêu đờm
  • Tang ký sinh: Chữa đau lưng, an thai, bổ gan thận, chữa đau mình
  • Tang phiêu tiêu: Chữa đi tiểu nhiều lần, lợi tiểu, liệt dương, di tinh hoặc trẻ con đái dầm
Cây Dâu Tằm

Tác dụng của quả dâu tằm

Quả dâu tằm chứa nhiều lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe và nhan sắc. Cụ thể như:

  • Hỗ trợ tiêu hóa: Lượng lớn chất xơ, quả dầu tắm giúp cải thiện nhanh các vấn đề về đường ruột như táo bón, chuột rút và đầy bụng, giúp cho hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.
  • Giúp tim khỏe mạnh: Trong quả dâu tằm có chữa Resveratrol là hoạt chất chống oxy hóa làm tăng sản xuất oxit nitric, làm giãn mạch máu và làm giảm nguy cơ hình thành cục máu đông. Từ đó ngăn ngừa các vấn đề về tim mạch như đột quỵ, đau tim.
  • Tăng cường sức đề kháng và hệ miễn dịch cho cơ thể: Trong dâu tằm có vitamin C được xem là vũ khí phòng thủ mạnh mẽ giúp tăng cường sức đề kháng, chống lại các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài.
  • Làm chậm quá trình lão hóa da: Các hoạt chất chữa trong quả dâu tằm như vitamin A, E, C và các thành phần carotenoid như zeaxanthin, lutein, alpha carotene… có tác dụng chống lại sự tấn công của các gốc tự do. Từ đó giúp da, tóc khỏe mạnh và căng mịn.
  • Phòng chống ung thư: Các hợp chất phytonutrient, anthocyanins, polyphenolic và vitamin A… chứa trong loại quả tự nhiên này có công dụng chống lại các gốc tự do có hại đối với tế bào khỏe mạnh, từ đó giúp ngăn ngừa ung thư.

Cách dùng và liều lượng

  • Cách dùng: Tang diệp sắc thuốc hoặc nấu canh, tang thầm ngâm rượu
  • Liều dùng: Tang diệp, tang bạch bì 6 – 18 gam dưới dạng thuốc sắc, tang thầm 12 – 20 gram làm nước giải khát, tang ký sinh 12 – 20 gram thuốc sắc

Đối tượng sử dụng

Trường hợp được phép sử dụng dâu tằm điều trị bệnh:

  • Người bị mất ngủ, suy giảm sinh lý
  • Người bị tóc bạc sớm
  • Người khỏe mạnh có thể dùng hàng ngày để tăng cường sức khỏe

Đối tượng không nên dùng

Những đối tượng sau không nên dùng dâu tằm chữa bệnh:

  • Người có cơ thể suy yếu, ho do lạnh, ho không có đờm hoặc kèm nóng sốt
  • Bệnh nhân đại tiện lỏng
  • Người bị chứng mộng tinh hoặc viêm tiết niệu
  • Phụ nữ đang cho con bú

Lưu ý

Mặc dù rất hiếm nhưng quả dâu tằm đôi khi cũng gây dị ứng ở người sử dụng, nhất là khi dùng quả bị dập nát hoặc còn tồn dư thuốc bảo vệ thực vật. Do đó, khi dùng dâu tằm, người bệnh nên lựa chọn loại quả tươi và căng mọng, không bị dập. Bên cạnh đó, trong nước quả có chứa nhiều tanin. Vì vậy, khi sử dụng nước dâu tằm không nên để lâu trong các dụng cụ chứa làm bằng kim loại như nhôm, đồng, sắt…Tốt nhất nên chứa đựng nước dâu ở nồi hoặc ly, bình bằng thủy tinh hoặc sứ.

Bài thuốc chữa bệnh từ dâu tằm theo kinh nghiệm dân gian

1. Chữa cao huyết áp

Sử dụng 1 nắm lá tang diệp đem rửa sạch và thái nhỏ. Cá diếc được làm sạch nhớt bề mặt bằng muối và không mổ bụng. Sau đó, đem luộc cá rồi gỡ lấy thịt nấu canh với lá tang diệp. Ăn cả nước và cái giúp ổn định huyết áp.

2. Chữa tiểu đường

Dùng tang thầm đem ép lấy nước và cô đặc thành cao. Mỗi ngày uống 3 lần, mỗi lần uống 5 gram. Liều dùng dao động trong ngày có thể từ 12 – 20 gram.

3. Điều trị ho lâu ngày, ho ra máu hoặc ho khan

Sử dụng rễ cây dâu đem đi rửa sạch rồi cạo bỏ phần vỏ ngoài. Sau đó, đem ngâm trong nước vo gạo khoảng 24 tiếng, vớt ráo và đem phơi khô. Tiếp theo đem sao vàng hạ thổ và cho vào bình thủy tinh, bảo quản ở nhiệt độ phòng. Mỗi lần dùng lấy khoảng 10 – 16 gram sắc thuốc uống. Trong trường hợp uống thuốc nhưng không thuyên giảm nhiều, bệnh nhân có thể thêm 10 gam vỏ rễ chanh đã sao vàng hạ thổ vào sắc uống.

4. Sơ cứu khi bị chảy máu cam

Lấy một nắm lá dâu tằm đem rửa sạch, vò nhẹ và nhét vào mũi, máu sẽ cầm sau đó

5. Điều trị chứng ra mồ hôi tay ở người lớn và mồ hôi trộm ở trẻ em

Sử dụng 12 gram lá dâu sắc chung với 4g cam thảo, 20 gram lô căn, liên kiều, bạc hà, cúc hoa và hạnh nhân, mỗi vị 12 gram. Sau khi sắc xong lọc lấy nước và chia uống 2 lần trong ngày.

Hướng dẫn cách ngâm rượu quả dâu tằm khô

1.  Nguyên liệu:

  • Quả dâu tằm khô: 1 kg
  • Rượu gạo: 4 – 5 lít 40 độ

2. Cách làm và dùng:

Cho dâu tằm khô vào bình thủy tinh và đổ ngập rượu. Thời gian ngâm khoảng 1 tháng là có thể dùng. Mỗi ngày chỉ nên uống 1 ly nhỏ từ 5 – 10 ml.

Trên đây là những thông tin về cây dâu tằm là loại cây có nhiều tác dụng đối với sức khỏe. Tuy nhiên trước khi sử dụng người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để tránh các tác dụng phụ không mong muốn xảy ra.

22 tháng 04, 2021 - 708 Lượt xem
Cùng chuyên mục
Thuốc Mimosa (thuốc ngủ được sản xuất từ thảo dược)
Thuốc Mimosa (thuốc ngủ được sản xuất từ thảo dược)

Thuốc Mimosa là thuốc gì? Tên biệt dược: Mimosa® Nhóm thuốc: thuốc ngủ được sản xuất từ thảo dược. Dạng bào chế – Hàm lượng: Thuốc mimosa bào chế dạng viên nén bao phim. Mỗi viên gồm thành phần hoạt chất với hàm lượng như sau: Cao bình vôi 49,5mg/viên, tương ứng củ bình vôi […]

[ 9 Tác Dụng Của Tỏi Đen ] đối với sức khỏe đời sống con người
[ 9 Tác Dụng Của Tỏi Đen ] đối với sức khỏe đời sống con người

Những tác dụng của tỏi đen được ví như thần dược nhưng một khi bạn dùng sai thì nó lại như là thuốc độc. Vì vậy biết tác dụng của tỏi đen là một chuyện còn phải học cách sử dụng nó lại là một chuyện khác

Nấm Lim Xanh (hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa bệnh ung thư, gan nhiễm mỡ..)
Nấm Lim Xanh (hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa bệnh ung thư, gan nhiễm mỡ..)

Nấm lim xanh là một loại thảo dược có tác dụng hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa bệnh ung thư, gan nhiễm mỡ, xơ gan,… Hãy cùng tìm hiểu về công dụng và các lưu ý khi sử dụng thảo dược này qua bài viết dưới đây. Nấm lim xanh thuộc họ Nấm Lim […]

Cây Cần Tây
Cây Cần Tây

Cần tây có thân mọc thẳng đứng chiều cao đến 1,5m, có hoa nhỏ màu trắng nhạt hoặc màu xanh lục. có rất nhiều bài thuốc chữa bệnh từ vị thuốc Cần tây

xem nhiều trong tuần
5 cách Trị Tàn Nhang tận gốc bằng phương pháp tự nhiên hiệu quả nhất 5 cách Trị Tàn Nhang tận gốc bằng phương pháp tự nhiên hiệu quả nhất
bài viết mới nhất Check Scam
12 Giờ 59 Phút - Blog chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức, kỹ năng